Công nghiệp hỗ trợ cho các doanh nghiệp công nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là yếu tố rất quan trọng góp phần đẩy mạnh thu hút vốn FDI vào phát triển công nghiệp Thủ đô. Tuy nhiên, hiện nay, công nghiệp hỗ trợ Hà Nội vẫn còn ở trình độ thấp, mới chỉ tham gia làm các chi tiết đơn giản nhất cho các doanh nghiệp FDI…

Đó là nhận định chung được đưa ra tại hội thảo "Phát triển công nghiệp hỗ trợ cho các DN công nghiệp sản xuất lắp ráp FDI tại Hà Nội" do Sở Công Thương Hà Nội và Trường ĐH Ngoại thương vừa phối hợp tổ chức.

Bà Trịnh Thị Ngân- Trưởng phòng Quản lý Công nghiệp Sở Công Thương Hà Nội cho biết, khối doanh nghiệp FDI đóng vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp Hà Nội. Doanh nghiệp FDI đã tham gia vào 20 trên tổng số 28 ngành công nghiệp HN, trong đó, các ngành có giá trị lớn nhất là: công nghiệp xe máy, công nghiệp ô tô, sản xuất thiết bị văn phòng…

Từ năm 2000 đến 2008, khối công nghiệp FDI đã tăng 2,6 lần về số DN, 6 lần về số lao động, 2,7 lần về giá trị sản xuất, 6,3 lần về doanh thu. Từ năm 2006 đến nay, vượt qua khối doanh nghiệp nhà nước và dân doanh, công nghiệp FDI đã dẫn đầu về giá trị sản xuất của toàn ngành công nghiệp Hà Nội.

Tuy các doanh nghiệp công nghiệp FDI có doanh thu cao, nhưng thực tế hiện nay, tỷ lệ nội địa hóa của các doanh nghiệp này còn ở mức thấp. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do công nghiệp hỗ trợ của Hà Nội còn đang có một khoảng cách lớn về trình độ khi so sánh với khu vực, chủ yếu mới dừng lại ở phục vụ cho phát triển công nghiệp nội địa là chính.

Khi so sánh với Nhật Bản là nước có trình độ công nghiệp hàng đầu thế giới, rõ ràng công nghiệp hỗ trợ của Hà Nội đang ở trình độ sơ khai. Bởi vậy, các DN này chưa thể tham gia nhiều, và nếu có cũng mới làm được các linh phụ kiện đơn giản nhất cho doanh nghiệp lắp ráp FDI Nhật Bản.

Đơn cử, Canon là DN lắp ráp máy in đạt kim ngạch xuất khẩu tới 1 tỷ USD mới chỉ đặt doanh nghiệp hỗ trợ nội địa làm công việc… in ấn các tài liệu hướng dẫn sử dụng máy. Tương tự với Toyota, đó chỉ là các bộ đồ dụng cụ sửa chữa xe.

Ông Kobayashi Yuichi- Công ty Pentac cho biết, tỷ lệ cung cấp linh kiện từ các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam cho các doanh nghiệp FDI Nhật Bản còn rất thấp, thường dưới 30%, trong khi tỷ lệ này ở Trung Quốc và Thái Lan cao hơn rất nhiều.

Ông Phạm Đức Tiến- Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội- nhận xét, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nội địa đang đứng trước nguy cơ phải nhường sân chơi trở thành nhà cung cấp cho các DN FDI Nhật Bản cho các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đến từ Thái Lan, Đài Loan, Trung Quốc.

Đến thời điểm này, công nghiệp hỗ trợ Hà Nội đã thu hút gần 1.000 DN tham gia vào 20 ngành hàng sản phẩm công nghiệp hỗ trợ khác nhau, tạo doanh thu 60 ngàn tỷ đồng, tạo việc làm cho 122 ngàn lao động, đóng góp cho ngân sách 3,6 ngàn tỷ đồng, cung cấp các vật tư, nguyên liệu, linh kiện phụ tùng cho ngành công nghiệp Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung.

Công nghiệp hỗ trợ Hà Nội đã chứng tỏ vị thế độc lập khi tạo ra hiệu quả kinh tế, đời sống thu nhập, mức nộp ngân sách, đổi mới công nghệ… cao hơn mặt bằng chung của ngành công nghiệp.

Các nhóm ngành và sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thế mạnh của Thủ đô như linh kiện ô tô, xe máy, vật liệu điện, bao bì, phụ tùng cơ khí xi măng, cơ khí mỏ, nhiệt điện, thủy điện… đã nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, thay thế hàng nhập khẩu, tạo sức cạnh tranh cho các sản phẩm công nghiệp cả nước.

Thời gian qua, Hà Nội đã xuất hiện một số DN công nghiệp hỗ trợ tham gia vào hệ thống vệ tinh cung cấp cho công nghiệp FDI, trở thành nhà cung cấp ổn định, có uy tín cho các DN Nhật Bản như: Công ty Kim khí Thăng Long, Nhựa Hà Nội, Xích líp Đông Anh, Dụng cụ cơ khí xuất khẩu…

Theo ông Tiến, trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu rộng với kinh tế thế giới, cùng với tự do hóa thương mại thì liên doanh liên kết, phân công và hợp tác quốc tế là xu thế tất yếu, thúc đẩy công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.

Đồng thời, phát triển công nghiệp hỗ trợ cho các DN FDI tại Hà Nội còn có vai trò định hướng cho các DN công nghiệp hỗ trợ trong nước tham gia hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao trình độ quản lý, năng suất và chất lượng sản phẩm.

Đặc biệt, đẩy mạnh hợp tác giữa doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nội địa với doanh nghiệp công nghiệp lắp ráp FDI Nhật Bản là một yêu cầu cấp bách của ngành công nghiệp Hà Nội trong giai đoạn tới bởi nó phù hợp với quy luật chung của hội nhập. Hà Nội được nhiều DN Nhật Bản lựa chọn do có vị thế thuận lợi về địa lý, hạ tầng và nguồn nhân lực.

Mới hoạt động mạnh 5 năm gần đây, các doanh nghiệp Honda, Toyota, Canon, Panasonic, Yamaha… đã tạo ra giá trị sản xuất dẫn đầu ngành công nghiệp Thủ đô, chiếm tỷ trọng rất lớn trong kim ngạch hàng công nghiệp xuất khẩu và giải quyết việc làm cho hàng chục ngàn lao động.

Tuy nhiên, hiện nay, vẫn còn khoảng cách lớn về trình độ quản lý và trình độ công nghệ giữa doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nội địa và doanh nghiệp FDI Nhật Bản

Để phát triển được công nghiệp hỗ trợ cho các DN công nghiệp sản xuất lắp ráp FDI tại Hà Nội, ông Lưu Minh Đức, Phó phòng Quản lý công nghiệp (Sở Công Thương) cho rằng, bên cạnh nỗ lực đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao trình độ quản lý, các DN công nghiệp hỗ trợ Hà Nội muốn vào được hệ thống sản xuất có quy mô toàn cầu thì phải tuân thủ 3 điểm chính của luật chơi do phía DN Nhật Bản (bên nắm quyền chi phối) đưa ra.

Đó là: DN Nhật Bản thường muốn hợp tác với các DN có ý thức quyết tâm cao, nghiêm túc, chịu khó trong công việc; DN Nhật Bản tìm hiểu rất kỹ về đối tác trước khi hợp tác; và DN Nhật thích hợp tác với những DN hỗ trợ nội địa đã thực hiện quản lý sản xuất theo hệ thống tiêu chuẩn và quan điểm kinh doanh Nhật Bản.

Còn theo ông Junichi Mori, chuyên gia nghiên cứu Tổ chức phát triển Liên hợp quốc UNIDO, doanh nghiệp sản xuất linh kiện Việt Nam phải nhận thức được rằng, an toàn về chất lượng và môi trường, loại bỏ tối đa các chi phí không hợp lý và giao hàng đúng hạn là yêu cầu bắt buộc nếu muốn hợp tác với DN Nhật Bản.

Hiện nay, Chính phủ đang soạn thảo Nghị định về phát triển công nghiệp hỗ trợ, trong đó có ưu đãi về đầu tư và phát triển thị trường, ưu đãi về cơ sở hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực, ưu đãi về khoa học công nghệ và ưu đãi về thuế.

Một trong những vướng mắc hiện nay trong phát triển công nghiệp hỗ trợ tại Hà Nội là khó khăn về cơ sở hạ tầng. Ông Phạm Đức Tiến- Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết, Sở Công Thương đang trình Chính phủ cho phép xây dựng khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội ở huyện Phú Xuyên, rộng 500 hecta, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt là ngành công nghiệp hỗ trợ cho công nghiệp sản xuất lắp ráp FDI tại Hà Nội.

Đức CN theo Kim Liên Web Giải thưởng Thwpng mại dịch vụ Việt Nam